ΗΠΑ: «Σύμμαχος» του Ερντογάν ο Μπάιντεν – Πώς μπορεί να ανατρέψει την τροπολογία για τα F-16

Μπορεί ελληνοαμερικανοί γερουσιαστές να προσπαθούν να εμποδίσουν την πώληση F-16 στην Τουρκία, ωστόσο η εκπρόσωπος του αμερικανού προέδρου, Καρίν Ζαν-Πιερ, επέμεινε στη θέση του Λευκού Οίκου.

«Ο Τζο Μπάιντεν υποστηρίζει την πώληση» είπε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, χωρίς παρ’ όλα αυτά να προβεί σε κάποια περαιτέρω διευκρίνιση.

«Ήμασταν πολύ σαφείς σχετικά με τα F-16. Αυτή η συζήτηση για τα F-16 και την Τουρκία γίνεται εδώ και αρκετό καιρό. Μιλήσαμε γι’ αυτό εδώ και αρκετούς μήνες. Δεν υπάρχει τίποτα νέο. Ο πρόεδρος υποστήριξε αυτή την προσπάθεια» πρόσθεσε.

Πώς μπορεί να ανατρέψει ο Μπάιντεν τα δεδομένα

Με βάση την τροπολογία που κατέθεσαν στο Κογκρέσο ελληνοαμερικανοί βουλευτές, απαγορεύεται ο πρόεδρος των ΗΠΑ να μεταφέρει όπλα σε χώρα μέλος του ΝΑΤΟ που τον τελευταίο χρόνο έχει προβεί σε παραβιάσεις του εναέριου χώρου ή έχει παραβιάσει την κυριαρχία ή την εδαφική ακεραιότητα άλλης χώρας μέλους του ΝΑΤΟ.

Αυτά τα εμπόδια στις προεδρικές εξουσίες θα μπορούν να αρθούν από το Κογκρέσο, μόνο αν ο Λευκός Οίκος μπορεί να πιστοποιήσει στις αρμόδιες επιτροπές του ότι η εν λόγω χώρα που ενδιαφέρεται να προμηθευτεί πολεμικό υλικό από τις ΗΠΑ έχει σταματήσει για διάστημα έξι μηνών τις επιθετικές ενέργειες.

Επίσης, ο αμερικανός πρόεδρος θα μπορεί να άρει τους περιορισμούς αν πιστοποιήσει στο Κογκρέσο ότι είναι προς το συμφέρον της εθνικής ασφάλειας της Αμερικής μια τέτοια πώληση. Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να εξηγήσει λεπτομερώς τα μέτρα που λαμβάνει για να διασφαλίσει ότι τα αμερικανικά όπλα δεν χρησιμοποιούνται από τον παραλήπτη για παραβιάσεις της κυριαρχίας ή της εδαφικής ακεραιότητας άλλης χώρας μέλους του ΝΑΤΟ.

Σημειώνεται πως ο Τζο Μπάιντεν εξέφρασε τη στήριξή του για την πώληση των F-16 στην Τουρκία σε ανακοίνωσή του την Πέμπτη, εκφράζοντας αισιοδοξία ότι θα δοθεί έγκριση από το Κογκρέσο.

Ο Μπάιντεν είχε συναντηθεί με τον τούρκο πρόεδρο την προηγούμενη ημέρα, αλλά αρνήθηκε ότι η προτεινόμενη συμφωνία ήταν ένα «αντάλλαγμα» ώστε να υποστηρίξει η Τουρκία τα αιτήματα ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

Αξίζει να σημειωθεί πως έχουν υπάρξει διάφορες εικασίες ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να κάνουν παραχωρήσεις προκειμένου να πειστεί η Τουρκία να κάνει πίσω σε ό,τι αφορά τις αντιρρήσεις της για την ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.

Παρ’ όλα αυτά, ο Μπάιντεν και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ των σχεδίων πώλησης των μαχητικών αεροσκαφών και την απόφαση της Τουρκίας να άρει τις ενστάσεις της νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.

«Δεν υπήρξε κάποιου είδους “ανταλλαγή” [quid προ quo] σε ό,τι αφορά αυτό το θέμα. Είναι απλά ότι πρέπει να κάνουμε την πώληση» δήλωσε ο Μπάιντεν σε δημοσιογράφους την Πέμπτη. «Χρειάζομαι την έγκριση του Κογκρέσου ώστε να μπορέσω να το κάνω αυτό, και πιστεύω πως μπορούμε να την έχουμε». 

Θα γίνει το «χατήρι» του Ερντογάν;

Αξίζει να σημειωθεί πως η κυβέρνηση των ΗΠΑ μπήκε σε τροχιά σύγκρουσης με την Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας σχετικά με την πώληση και τον εκσυγχρονισμό των μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Τουρκία.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους για την ενισχυμένη στάση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, η βοηθός υπουργός Άμυνας για τις Διεθνείς Υποθέσεις, Celeste Wallander, δήλωσε ότι το Πεντάγωνο «υποστηρίζει πλήρως τα σχέδια της Τουρκίας για τον εκσυγχρονισμό του στόλου των F-16», τα οποία αφορούν σε μια αγορά ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για 40 πολεμικά αεροσκάφη Block 70 F-16 και περίπου 80 κιτ εκσυγχρονισμού της Lockheed Martin.

Η χρονική στιγμή της δήλωσης ήταν περίεργη, σχολιάζει το Politico, καθώς ήρθε λίγο μετά τον τερματισμό των απειλών της Τουρκίας να εμποδίσει την Σουηδία και τη Φινλανδία να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Μπάιντεν αρνήθηκε σθεναρά οποιαδήποτε σύνδεση: «Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν μπει στο ρόλο του μεσίτη, τότε το ερώτημα του τι έβαζαν οι ίδιες οι ΗΠΑ στο τραπέζι θα είχε γίνει πρώτο και κεντρικό», σχολίασε χαρακτηριστικά.

Άλλοι με τους οποίους μίλησε η NatSec Daily του Politico, υποστηρίζουν τον ισχυρισμό του αξιωματούχου, λέγοντας ότι δεν υπήρξε ποτέ ρητή ανταπόδοση. Αντίθετα, φάνηκε να υπάρχει μια σιωπηλή συνεννόηση ότι αν η Τουρκία ψήφιζε υπέρ της ένταξης Σουηδίας και Φινλανδίας στο «κλαμπ» του ΝΑΤΟ, τότε η σχέση με τις ΗΠΑ θα βελτιωνόταν, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες ολοκλήρωσης της συμφωνίας για τα F-16. Τίποτα δεν ειπώθηκε ευθέως – δεν χρειαζόταν να ειπωθεί, μας είπαν.

Τώρα, υπάρχει επιπλέον πίεση στον πρόεδρο της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, Ρόμπερτ Μενέντεζ, και στον επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών, Τζιμ Ρις. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής είναι κατά της συμφωνίας, κυρίως για να τιμωρηθεί ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν για την αυταρχική διακυβέρνηση και τη στροφή του προς τη Ρωσία, με την απόκτηση του πυραυλικού συστήματος S-400, το 2017.

Η Τουρκία απείλησε ότι θα αγοράσει ρωσικής κατασκευής μαχητικά αεροσκάφη, εάν η συμφωνία για τα F-16 αποτύχει, αλλά ο Μενέντεζ ισχυρίζεται ότι η Άγκυρα μπλοφάρει.

«Δεν με πτοεί το γεγονός ότι μπορεί να πάνε κάπου αλλού», δήλωσε ο Μενέντεζ το Νοέμβριο. «Αν το κάνουν, τότε ξέρετε, η διαλειτουργικότητα μειώνεται δραματικά στο ΝΑΤΟ και δυσχεταίνουν περαιτέρω τη θέση τους».

Ο Ρις εξακολουθεί να αντιτίθεται στην πώληση F-16 στην Τουρκία, αλλά είναι ελαφρώς πιο ανοιχτός σε αυτήν από τον ομόλογό του. «Είμαι θετικά διατεθειμένος προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά δεν έχω φτάσει ακόμα εντελώς εκεί», δήλωσε στον Bryant Harris του Defense News τον περασμένο μήνα.

Το ερώτημα είναι αν θα κρατήσουν την ίδια στάση, τώρα που η ομάδα του προέδρου Μπάιντεν θέλει μια συμφωνία και η Τουρκία έχει κάνει – με έναν περίπλοκο και ιδιοτελή τρόπο – αυτό που ήθελαν οι ΗΠΑ.

 

Τροπολογία στο Κογκρέσο για «μπλόκο» στα τουρκικά F-16

Δύο τροπολογίες κατατέθηκαν στο Κογκρέσο με στόχο να αποτραπούν η πώληση μαχητικών στην Τουρκία και η αναβάθμιση των F-16 της στην ανώτερη κατηγορία.

Η τροπολογία για το θέμα των F-16, που υπογράφουν 10 βουλευτές, εντάσσεται στον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ και αποτελεί μια πρώτη αντίδραση του ελληνοαμερικανικού λόμπι στις επιδιώξεις της Άγκυρας που έθεσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Τζο Μπάιντεν, κατά τη συνάντησή τους στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη.

Ο Δημοκρατικός βουλευτής Κρις Πάππας ηγήθηκε της τροπολογίας για να μην δοθούν τα F-16 στην Τουρκία, όσο εκείνη εξακολουθεί να παραβιάζει τον εναέριο χώρο άλλων χωρών και συνεχίζει να κάνει υπερπτήσεις στο Αιγαίο.

«Ανησυχώ βαθιά για της σχόλια του βοηθού υπουργού (Αμυνας Σελέστ) Γουάλαντερ για την υποστήριξη του εκσυγχρονισμού των τουρκικών F-16 και αντιτίθεμαι σθεναρά στην πώληση προηγμένων όπλων και εξοπλισμού για την αναβάθμιση του στόλου των F-16 της Τουρκίας. Η Τουρκία απέτυχε να αντιμετωπίσει τα ζητήματα που οδήγησαν στην απόρριψή της από το πρόγραμμα των F-35 και στην επιβολή των κυρώσεων στο πλαίσιο της CAATSA», δήλωσε από την πλευρά του ο βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος (Νιου Χάμσαϊρ), Κρις Πάππας.

«Η ολοένα αυξανόμενη πολεμική ρητορική και συμπεριφορά της Τουρκίας προς την Ελλάδα, έναν αξιόπιστο δημοκρατικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ, δεν μπορεί επίσης να αγνοηθεί. Τουρκικά F-16 έχουν πετάξει πάνω από ελληνικά νησιά και παραβίασαν τον εναέριο χώρο της εκατοντάδες φορές τις τελευταίες εβδομάδες και η Τουρκία έχει ξεκινήσει μια αβάσιμη εκστρατεία αμφισβητώντας την κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά της στο ανατολικό Αιγαίο. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην κυβέρνηση Ερντογάν να ξεφύγει από την ευθύνη για παραβίαση του νόμου των ΗΠΑ και των αρχών της συμμαχίας του ΝΑΤΟ».

«Είμαι βαθιά απογοητευμένος με το προφανές σχέδιο να προχωρήσουμε με τον εκσυγχρονισμό των τουρκικών F-16» δήλωσε η Κάρολιν Μαλόνι, μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων, εκλεγμένη με το Δημοκρατικό Κόμμα στη Νέα Υόρκη.

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί τον σημερινό στόλο των μαχητικών της για να παραβιάσει την κυριαρχία ενός αξιόπιστου μέλους και συμμάχου του ΝΑΤΟ, της Ελλάδας, και ότι μια τέτοια εκσυγχρονισμένη δύναμη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να υποστηρίξει την παράνομη κατοχή της βόρειας Κύπρου. Επιπλέον, η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400, τα οποία οδήγησαν στην απόρριψή της από το πρόγραμμα F-35 και στην επιβολή κυρώσεων στο πλάισιο του νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA). Πρέπει να συνεχίσουμε να θεωρούμε τον Ερντογάν υπεύθυνο για παραβιάσεις του νόμου των ΗΠΑ, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ασφάλειας της συμμάχου μας Ελλάδας. Μην τον ανταμείψετε», συμπλήρωσε.

«Η Τουρκία έχει επιδείξει με συνέπεια πλήρη αδιαφορία για την τήρηση του διεθνούς δικαίου», δήλωσε από την πλευρά του ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Φλόριντας, Γκας Μπιλιράκης.

«Ο Ερντογάν ενεργεί επανειλημμένα αντίθετα με τα αμερικανικά συμφέροντα. Με την επικίνδυνη συμπεριφορά του συμβάλλει στην αστάθεια της περιοχής. Για όλους αυτούς τους λόγους, δεν πρέπει ουδέποτε να πουλήσουμε τουρκικά F-16 ή κιτ εκσυγχρονισμού F-16».

Πρόκειται για διακομματικές τροπολογίες που απαγορεύουν στον Αμερικανό Πρόεδρο να μεταφέρει όπλα σε χώρα μέλος του ΝΑΤΟ που, τον τελευταίο χρόνο, έχει προβεί σε παραβιάσεις του εναέριου χώρου ή έχει παραβιάσει την κυριαρχία ή την εδαφική ακεραιότητα άλλης χώρας μέλους του ΝΑΤΟ.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι βουλευτές έχουν καταθέσει μια διακομματική τροπολογία στον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ (NDAA), η οποία απαγορεύει στον πρόεδρο να μεταφέρει όπλα σε ένα μέλος του ΝΑΤΟ που μέσα στον τελευταίο χρόνο έχει προχωρήσει σε επανειλημμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου ή της κυριαρχίας ή της εδαφικής ακεραιότητας άλλου μέλους του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, η τροπολογία αφήνει ένα παράθυρο ανοιχτό που επιτρέπει στον πρόεδρο να ξεπεράσει τους περιορισμούς που διατυπώνονται εάν πιστοποιήσει στο Κογκρέσο ότι κάτι τέτοιο είναι προς το ζωτικό συμφέρον εθνικής ασφάλειας ΗΠΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος θα πρέπει να παρέχει μια λεπτομερή περιγραφή των συγκεκριμένων μέτρων που λαμβάνονται για να διασφαλιστεί ότι τα αμερικανικά όπλα δεν χρησιμοποιούνται για παραβιάσεις της κυριαρχίας άλλου μέλους του ΝΑΤΟ.

Στην κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν οι Αμερικανοί βουλευτές Τίνα Τίτους, Κρις Παππάς, Τσάρλι Κριστ, Κάρολιν Μαλόνεϊ, Φρανκ Παλλόνε, και Τζον Σαρμπάνης αναγνωρίζουν ότι η υποχώρηση της Άγκυρας στην αντίθεσή της στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ είναι μια ευπρόσδεκτη εξέλιξη. Ωστόσο, υπενθυμίζουν ότι «την τελευταία δεκαετία, η Τουρκία δεν ήταν παραγωγικό μέλος του ΝΑΤΟ, ούτε ένας αξιόπιστος σύμμαχος των ΗΠΑ» και επισημαίνουν ότι υπάρχουν ακόμα πάρα πολλά εκκρεμή ζητήματα, τα οποία δεν πρέπει να επιτρέψουν τη μεταφορά των F-16 στην Τουρκία.

Η επιστολή των βουλευτών

«Στις 30 Ιουνίου, ο πρόεδρος Μπάιντεν επιβεβαίωσε τις προθέσεις του να προχωρήσει στην πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Τουρκία. Στις δηλώσεις του, σημείωσε ότι πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε πώληση και μεταφορά όπλων, το Κογκρέσο θα πρέπει να εγκρίνει το αίτημα.

» Ενώ η υποχώρηση της Τουρκίας στην αντίθεσή της στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ είναι μια ευπρόσδεκτη εξέλιξη, υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά εκκρεμή ζητήματα για να μην προχωρήσουμε με την πώληση των F-16 στην κυβέρνηση του Ερντογάν. Την τελευταία δεκαετία, η Τουρκία δεν ήταν παραγωγικό μέλος του ΝΑΤΟ ούτε αξιόπιστος σύμμαχος των ΗΠΑ.

» Η Τουρκία, συγκεκριμένα η Διεύθυνση της Αμυντικής Βιομηχανίας, παραμένει υπό κυρώσεις μέσω του νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων (CAATSA) ως αποτέλεσμα της αγοράς του ρωσικού αντιπυραυλικού αμυντικού συστήματος S-400. Η κυβέρνηση Μπάιντεν δεν έχει δώσει απαντήσεις για το πώς η Τουρκία θα πληρούσε τις προϋποθέσεις για να εξαιρεθεί από αυτές τις κυρώσεις και πώς η κυβέρνηση θα μετριάσει τους κινδύνους της συνύπαρξης των F-16 με ένα ρωσικό οπλικό σύστημα. Άλλωστε γι' αυτό η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα των F-35.

» Από τις αρχές του 2022 η Τουρκία έχει παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Ελλάδας, συμμάχου στο ΝΑΤΟ, πάνω από 2.377 φορές, συμπεριλαμβανομένων 120 υπερπτήσεων πάνω από το ελληνικό έδαφος. Οι ανταγωνιστικές ενέργειες της Τουρκίας στο Αιγαίο, καθώς και η εχθρική της στάση απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση, καθιστούν σαφές ότι οι Τούρκοι δεν σκοπεύουν να αναστείλουν σύντομα αυτές τις επιθετικές και αποσταθεροποιητικές ενέργειες.

» Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούσαν στην πώληση F-16, αναμφίβολα θα χρησιμοποιούνταν πολεμικά αεροσκάφη αμερικανικής κατασκευής για την παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου. Αυτό θα παραβίαζε τον νόμο περί ελέγχου εξαγωγών όπλων, ο οποίος επιτρέπει μόνο τη μεταφορά εξοπλισμού για νόμιμες επιχειρήσεις αυτοάμυνας. Τους τελευταίους επτά μήνες, καμία από τις ενέργειες της Τουρκίας στο Αιγαίο που σχετίζεται με την Ελλάδα δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αμυντική, αλλά μάλλον πρόκειται για εκφοβισμό. Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει παράσχει πληροφορίες σχετικά με το πώς εργάζεται για να σταματήσει την Τουρκία από αυτές τις ανταγωνιστικές ενέργειες προς έναν σύμμαχο των ΗΠΑ.

» Τέλος, εκτός από την επιθετικότητα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ο πρόεδρος Ερντογάν ανακοίνωσε ότι βρίσκεται στα πρόθυρα νέας εισβολής στη Συρία με συγκεκριμένη πρόθεση να στοχεύσει τις κουρδικές δυνάμεις στο Βορρά. Πολλές από αυτές τις δυνάμεις έχουν πολεμήσει στο παρελθόν και έχουν βοηθήσει τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Εάν η Τουρκία αποκτούσε μαχητικά συστήματα F-16, θα χρησιμοποιούνταν σαφώς σε αυτή τη νέα επίθεση κατά των συμμάχων μας των Κούρδων της Συρίας. Η κυβέρνηση δεν έχει παράσχει πληροφορίες σχετικά με το πώς θα διασφαλίσει ότι αυτά τα άτομα, στα οποία βασιστήκαμε στο παρελθόν και μπορεί να χρειαστεί να το κάνουμε ξανά στο μέλλον, θα προστατευτούν από όπλα που έχουν αναπτυχθεί από τις ΗΠΑ.

»Μέχρι να μπορέσει η κυβέρνηση να δώσει τις κατάλληλες απαντήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο σκόπευε να μετριάσει τις προαναφερθείσες ανησυχίες, θα συνεχίσουμε να αντιτασσόμαστε σε αυτή τη μεταφορά όπλων και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διασφαλίσουμε ότι αυτά τα F-16 δεν θα παραδοθούν στην τουρκική κυβέρνηση».